Kategori: Makaleler

Geçerlik ve Güvenirlik Nedir KPSS? Psikolojik Bir Bakış Bir Psikoloğun Meraklı Girişi Bir testin, bir sınavın ya da bir ölçüm aracının bize ne kadar “doğru” şeyler söylediğini hiç düşündünüz mü? Bazen bir öğrencinin KPSS’de yüksek net yapmasına rağmen beklenen puanı alamaması, bazen de düşük netlere rağmen şaşırtıcı bir başarı elde etmesi hepimizi düşündürür. İşte tam bu noktada, geçerlik ve güvenirlik kavramları devreye girer. Bu iki kavram, yalnızca ölçme ve değerlendirme süreçlerinin değil, aynı zamanda insan davranışını anlamanın da temel taşlarıdır. Bir psikolog olarak bu konuyu ele alırken yalnızca testlerin teknik yönüne değil, aynı zamanda insan zihninin karmaşık dinamiklerine de bakmak…

D Vitamini İçin Güneşte Ne Kadar Kalmalı? Edebiyatın Işığında Bir Güneş Hikâyesi Giriş: Kelimelerin Güneşi ve Anlatının Şifası Bir edebiyatçı için her kelime, bir ışık huzmesidir. Yazarken bazen kelimeler ellerimizden birer güneş tanesi gibi dökülür; bazen de gölgede kalmış duygularımızı aydınlatan birer metafora dönüşür. “D vitamini için güneşte ne kadar kalmalı?” sorusu ilk bakışta tıbbi bir merak gibi görünse de, aslında insanın hem bedensel hem de ruhsal aydınlanma arayışını temsil eder. Çünkü güneş, yalnızca bedenin değil, ruhun da vitamini olan bir ışıktır — tıpkı iyi yazılmış bir cümle gibi, içimizi ısıtır ve bizi dönüştürür. Edebiyatta Güneş: Bir Işığın Hikâyesi Edebiyat…

Kaptan-ı Derya’nın Yerine Doğan Yeni Güç: Bahriye Nezareti’nin Hikâyesi Bazen bir hikâye anlatmak gerekir; sadece tarih öğretmek için değil, geçmişle bugün arasında köprü kurmak için… Bugün sana öyle bir hikâye getirdim ki, içinde hem strateji hem de duygu var. Erkeklerin çözüm odaklı düşüncesiyle kadınların empatik yaklaşımı bir araya geliyor ve Osmanlı’nın denizlerdeki kaderini değiştiren bir dönemi gözler önüne seriyor. Hazırsan, tarih sahnesinde dalgaların ortasında doğan yeni bir kurumun, Bahriye Nezareti’nin hikâyesine birlikte yelken açalım. Bir Dönemin Sonu: Kaptan-ı Derya’nın Gölgesinde Yüzyıllar boyunca Osmanlı İmparatorluğu’nun engin denizler üzerindeki kudretinin sembolüydü Kaptan-ı Derya. Sadece bir unvan değil, imparatorluğun denizlerdeki nefesiydi. Barbaros Hayreddin…

A Sayısı B Sayısının Yüzde Kaçıdır? İnsan Zihninin Karşılaştırma Oyunu Bir psikolog olarak her zaman şu soruyla ilgilenmişimdir: İnsan neden karşılaştırır? Bu soru yalnızca sosyal ilişkilerde değil, matematikte de geçerlidir. “A sayısı B sayısının yüzde kaçıdır?” gibi bir ifade, ilk bakışta basit bir hesaplama gibidir. Ancak derinlemesine bakıldığında, bu cümlenin ardında insan zihninin karşılaştırma, değerlendirme ve anlam yükleme biçimleri yatar. Çünkü sayıların dili, aslında duygularımızın ve algılarımızın yansımasıdır. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Zihnin Oran Takıntısı İnsan beyni, dünyayı anlamlandırmak için sürekli oranlar ve karşılaştırmalar yapar. Bilişsel psikoloji bu eğilimi “karşılaştırmalı düşünme” olarak adlandırır. “A sayısı B’nin yüzde kaçıdır?” sorusunu çözerken, beyin…

Kan Vermek Yararlı Mı, Zararlı Mı? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış Merhaba! Kan vermek, birçok insan için hayat kurtarıcı bir eylemken, bazıları için de büyük bir soru işareti oluşturuyor. Kimisi kan vermenin sağlıklı bir alışkanlık olduğunu savunurken, kimisi de bunu riskli buluyor. Peki, gerçekten kan vermek yararlı mı yoksa zararlı mı? Hem küresel hem de yerel düzeyde nasıl algılanıyor? Gelin, bu konuda daha derin bir analiz yapalım ve farklı bakış açılarına odaklanalım. Küresel Perspektifte Kan Vermek: Yararlı Mı, Zararlı Mı? Kan bağışı, dünya çapında sağlık sistemlerinin vazgeçilmez bir parçası. Her yıl milyonlarca insan kan bağışında bulunuyor ve bu bağışlar,…

Tepegöz Gerçekten Var mı? Mitin Gölgesinde Antropolojik Bir Yolculuk Bir antropolog olarak dünyanın farklı kültürlerinde yankılanan söylenceleri dinlemek, insanın kendini anlamasının en eski yollarından biridir. “Tepegöz gerçekten var mı?” sorusu, aslında yalnızca bir canavarın varlığını değil; toplumların korkularını, ahlaki sınırlarını ve kimlik inşasını sorgulamamıza neden olur. Bu yazıda Tepegöz’ün izini, mitolojik bir figür olmanın ötesinde, insanlık tarihinin sembolik ve toplumsal katmanları arasında süreceğiz. Mitlerin Antropolojik Önemi: Gerçekten Var Olmak Ne Demek? Antropolojik açıdan bakıldığında, bir mitin “gerçekliği” fiziksel varlığından ziyade, toplumsal işlevi ve ritüellerdeki yeri ile ölçülür. Tepegöz, Türk mitolojisinde devasa gücü, tek gözü ve yıkıcı doğasıyla insanoğlunun hem dışsal…

Tekin Olmayan Bulmaca Ne Demek? Eğitimcinin Pedagojik Bakış Açısıyla İnceleme Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Üzerine Bir Eğitimci Perspektifi Bir eğitimci olarak, her öğrencimin öğrenme sürecinde bir tür keşif yolculuğuna çıktığını görmek, bana en büyük motivasyonu sağlar. Öğrenme, sadece bilgiye ulaşmak değil, aynı zamanda düşünme biçimlerini, algıyı ve toplumsal bağları dönüştüren derin bir süreçtir. Ancak, bazen öğrenmenin karmaşıklığı, önümüze “tekinsiz” ya da “gizemli” engeller çıkarabilir. İşte bu engellerden biri de, kelime anlamı itibarıyla biraz garip ve zorlayıcı bir kavram olan “Tekin Olmayan Bulmaca”dır. Bu kavram, aslında yalnızca zeka testlerinde değil, bireylerin öğrenme süreçlerinde de bir yansıma bulur. Peki, “Tekin Olmayan Bulmaca” nedir…

Hangi cezalar ev hapsine çevrilir? — Özgürlüğün sınırlarında bir felsefi sorgulama Bir filozofun gözünden bakıldığında, cezalar yalnızca hukukî düzenin araçları değil, insan özgürlüğünün sınırlarını çizen aynalardır. “Hangi cezalar ev hapsine çevrilir?” sorusu, ilk bakışta bir hukuk maddesini çağrıştırsa da aslında çok daha derin bir felsefi çağrışım taşır. Çünkü burada tartışılan şey sadece suçun karşılığı değil, özgürlüğün anlamı, insanın mekâna bağlılığı ve varoluşun etik sorumluluğudur. Ev hapsi, modern toplumun hem cezalandırma hem de yeniden düşünme biçimidir: Dış dünyadan koparılan birey, kendine yönelir. Bu yazı, ev hapsi kavramını etik, epistemolojik ve ontolojik düzlemlerde ele alarak, okuyucuyu cezalandırmanın felsefi anlamı üzerine düşünmeye davet…

Gümrah Saç Ne Demek? Antropolojik Bir Perspektiften İrdeleme Kültürlerin çeşitliliği, insanlık tarihinin en büyüleyici yönlerinden biridir. Her bir toplum, kendine özgü semboller, ritüeller ve gelenekler ile kimliklerini şekillendirirken, bireylerin ve toplulukların toplumsal yapıları da bu süreçte önemli bir rol oynar. Antropologlar, bu unsurları anlamak ve incelemek için bir araya geldiklerinde, insanın kültürel dünyasını keşfeden derin bir yolculuğa çıkmış olurlar. Bu yazıda ise, çok az kişinin dikkatini çekmiş olan fakat kültürel ve sosyal bağlamda önemli bir anlam taşıyan “Gümrah saç” kavramını ele alacağız. Gümrah saç, bir toplumun kimlik ve toplumsal bağlamı ile nasıl ilişkilidir? Bu soruya antropolojik bir bakış açısıyla cevap…

Kalorimetre Bozuk Olduğu Nasıl Anlaşılır? Küresel ve Yerel Bakış Açılarından Derinlemesine Bir İnceleme Hayatın karmaşık detaylarına merakla bakan biri olarak, çoğu zaman küçük bir cihazın – örneğin bir kalorimetrenin – ne kadar büyük bir etkiye sahip olabileceğini düşünürüm. Enerji ölçümünde kritik bir rol oynayan bu cihaz, hem bilimsel araştırmalarda hem de evlerdeki ısı sistemlerinde sessiz bir kahramandır. Peki bu kahraman bozulduğunda, biz bunu nasıl fark ederiz? Ve bu fark ediş, dünyanın farklı yerlerinde nasıl bir anlam taşır? Küresel Perspektif: Kalorimetreye Duyulan Güvenin Evrenselliği Kalorimetre, enerjiyi ölçmenin en güvenilir yollarından biri olarak kabul edilir. Ancak Japonya, Almanya ya da ABD gibi…