Dijital Notlar Günlüğü Yazılar

Üst Perde Ne Demek? Hikâye Tadında Bir Keşif Ankara’nın soğuk bir kış akşamı, çocukluk yıllarımda annemin seslenişiyle uyanmıştım. “Yukarıda ışıklar yanmış, bir şey oldu galiba,” demişti. O zamanlar, evimizin üst katında, yani “üst perde”de annemle babamın küçük bir çalışma odası vardı. Bu, bize göre biraz gizemli, içine girilip çıkılması gereken, pek fazla konuşulmadığı bir yerdi. İşin ilginç yanı, annem hep oraya “üst perde” derdi. O an, “üst perde” kelimesinin ne anlama geldiğini kafamda pek netleştiremedim, ama o kelime hep bir anlam taşıdı. Yıllar sonra, ekonomi okurken, “üst perde”nin anlamını sadece evin içinde değil, ekonomik ve toplumsal bağlamda da keşfettiğimi fark…

Özerklik Nedir? Etik Perspektiften Bir İnceleme Özerklik, tek kelimeyle “özgürlük” ya da “kendi iradesiyle hareket etme” olarak özetlenebilir. Fakat bu kavram, yüzeyin çok ötesinde bir derinliğe sahiptir. Etik perspektiften bakıldığında, özerklik yalnızca bireysel özgürlüğü değil, aynı zamanda toplumsal, kültürel ve felsefi bir sorumluluk yükler. Yani, özerklik sadece istediğimizi yapmak değil, aynı zamanda bu eylemlerin sonuçlarını anlayıp, onları kabullenme gücüdür. Bu yazıda özerkliğin ne olduğunu tartışacak, bu kavramın güçlü ve zayıf yönlerini derinlemesine inceleyecek, ardından belki de en kritik soruyu soracağız: Özerklik gerçekten tüm insanlar için geçerli mi, yoksa bir illüzyon mu? Özerklik Nedir? Özerklik, aslında felsefi bir kavram olarak, bireyin…

Örümcekler Su İcer Mi? Örümcekleri çoğumuz ya evin köşelerinde gezerken ya da penceremizin dışında ağlarını kurarken görürüz. Gözümüzde genellikle korkutucu, bazen de tüyler ürpertici varlıklar olarak yer ederler. Ama bir sorumuz var: Örümcekler su içer mi? Evet, örümceklerin su ihtiyacı hakkında bilinmeyen pek çok şey var ve bu konuda yapılmış ilginç gözlemler ve araştırmalar da mevcut. Haydi, gelin birlikte örümceklerin su içme alışkanlıklarına dair merak edilenleri bilimsel bir bakış açısıyla, fakat herkesin anlayabileceği bir dille keşfedelim! Örümceklerin Suya İhtiyacı Var mı? Örümceklerin yaşamını sürdürebilmesi için suya ihtiyaç duyup duymadığı, gerçekten çok ilginç bir konu. Şöyle düşünün: Biz insanlar, su içmek…

Çöp Ev Hastalığı: Toplumsal Düzen, Güç ve Siyaset Üzerinden Bir Analiz Siyaset bilimi perspektifinden bakıldığında, çöp ev hastalığı yalnızca bireysel bir hijyen veya psikolojik sorun değil; aynı zamanda güç ilişkilerinin, toplumsal normların ve kurumların nasıl işlediğine dair bir aynadır. İnsanların yaşam alanlarını sistematik olarak ihmal etmeleri, bir anlamda toplumsal sözleşmenin kırılmasını temsil eder. Burada sorulması gereken soru şudur: Devletin ve toplumun birey üzerindeki meşruiyet iddiası, yaşam alanlarının düzenlenmesine kadar uzanabilir mi ve uzanmalı mı? Çöp Ev Hastalığı ve İktidarın Gözlemleri Çöp ev hastalığı, bireyin özel yaşamında görünür hale gelen bir düzensizliktir; fakat siyasal açıdan bakıldığında bu düzensizlik, iktidar ile yurttaş…

TV4 Hangi Kanalda? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış Giriş: TV4 ve Toplumsal Cinsiyetin Etkileşimi İstanbul’da, her gün geçirdiğimiz saatler boyunca toplumsal cinsiyetin, çeşitliliğin ve sosyal adaletin gündelik yaşantımıza nasıl etki ettiğini fark etmek bazen oldukça zor olabiliyor. Sokakta, işyerinde ya da toplu taşımada gözlediğimiz pek çok küçük ayrıntı, toplumsal yapıyı, normları ve dayatmaları sorgulamamıza yol açıyor. Birçoğumuzun saatlerce karşılaştığı TV4, medya dünyasında son yıllarda çok konuşulan bir kanal olarak karşımıza çıkıyor. Ancak, “TV4 hangi kanalda?” sorusu, sadece bir teknik bilgi olmanın ötesine geçiyor. Bu soruya verdiğimiz cevabın toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet ile nasıl örtüştüğünü…

Türkçede İngilizce Kelimeler Nasıl Yazılır? Hayatımda Bir Dil Karması Herkesin hayatında bir dönem vardır, dil bilgisi kurallarıyla savaşmaya başlar ve o noktada bir şeyler yanlış gider. Benim hayatımda bu savaş tam olarak “Türkçede İngilizce kelimeler nasıl yazılır?” sorusuyla başladı. Evet, “bu ne kadar sıkıcı bir konu?” diye düşünebilirsiniz, ama bana sorarsanız, Türkçede İngilizce kelimeleri yazarken yaşadığımız dil kargaşası, günlük hayatımızın bir parçası haline gelmiş durumda. Bir anlık dalgınlıkla yazdığınız bir “offf” ya da “makin” cümlesi, aniden başınıza bela olabilir. İnsanın bir de ‘yanlış yazıyorum, ama doğru yazmak istemiyorum’ gibi bir durumu varsa, o zaman bu yazıyı mutlaka okumalısınız. Bir Sohbet,…

Türkiye’de İlk Olan İl Neresi? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme Giriş: Toplumsal Cinsiyetin ve Çeşitliliğin Türkiye’deki İlklerle İlişkisi Türkiye’de “ilk” olmak, çoğu zaman bir bölgenin, şehrin ya da ilin tarihte önemli bir yer edinmesine işaret eder. Ancak bu “ilk”ler, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında farklı bir anlam taşıyor. Bir il, yalnızca yerel yönetim açısından değil, aynı zamanda o ilde yaşayan insanların toplumsal cinsiyet rollerine, etnik çeşitliliğine ve sosyal eşitlik anlayışına dair pek çok ipucu verebilir. İstanbul’da yaşayan bir birey olarak, hem sahada gözlemlediğim pek çok durum, hem de sosyal adalet adına attığım adımlar, Türkiye’de…

İstirham mı, Rica mı? Siyasette Dilin Gücü ve Güç İlişkileri Siyaset, çoğu zaman güç ilişkilerinin görünmez ağı üzerinden işler. Kurumlar, ideolojiler ve yurttaşların gündelik etkileşimleri, toplumsal düzenin şekillenmesinde belirleyici rol oynar. Bu bağlamda, “istirham” ve “rica” arasındaki dilsel tercihler, yalnızca nezaket veya görgü meselesi değildir; aynı zamanda iktidar ve meşruiyetin mikroskobik ifadeleridir. Bir kişinin talebini “rica” olarak sunması, altta yatan güç dinamiklerini maskeleyebilir; “istirham” ise kimi zaman hiyerarşik bir katılım çağrısı gibi algılanabilir. Siyaset bilimci perspektifinden bakıldığında, dilin bu tür nüansları, kurumların meşruiyet inşasında ve yurttaşların iktidarla etkileşiminde kritik bir rol oynar. Bu noktada sorulması gereken soru şudur: Bir dilek…

Tan Fonksiyonu Tek Mi, Çift Mi? Matematiksel fonksiyonlar bazen gerçek dünyada hiç de beklemediğimiz şekillerde karşımıza çıkar. O kadar alışık olduğumuz, üzerinde sürekli işlem yaptığımız fonksiyonlar var ki, aslında onları tam olarak ne şekilde tanımladığımızı bile unuturuz. İşte bunlardan biri de tan fonksiyonu. Peki, tan fonksiyonu tek mi çift mi? Günlük hayatla birleştirerek, bu soruyu daha anlaşılır bir hale getirelim. Tan Fonksiyonu Nedir? Matematiksel olarak, tan fonksiyonu (ya da tan(x)), trigonometrik bir fonksiyondur. Bir anlamda, bir açıyla ilişkili olan oranı verir. Bu oran, dik üçgenin karşı kenarının komşu kenarına oranına eşittir. Bu açıdan bakıldığında, tan fonksiyonu aslında trigonometri dünyasının en…

Sosyal Medyada PS Ne Demek? Sosyal medyada paylaşımlar yaparken, sürekli bir şekilde karşımıza çıkan kısaltmalar ve terimler bazen kafa karıştırıcı olabiliyor. Bunlar arasında yer alan ve sıkça karşılaşılan bir diğer terim de “PS” (Post Scriptum). Ama sosyal medyada “PS” ne demek, nasıl kullanılır, gelin birlikte inceleyelim. PS Nedir ve Nerelerde Kullanılır? İlk bakışta, “PS” klasik bir yazışma terimi gibi görünebilir. Gerçekten de, kökeni eski mektup yazışmalarına dayanır. “Post Scriptum” Latince bir terimdir ve “sonradan eklenen yazı” anlamına gelir. Yani, mektup yazıldıktan sonra akla gelen eklemeleri yapabilmek için kullanılan bir ifadedir. Sosyal medya ise, bu eski geleneği kendine adapte ederek farklı…